เมืองสอง (เมืองสรอง)

  • เมืองสอง (เมืองสรอง)
  • เมืองสอง (เมืองสรอง)
  • เมืองสอง (เมืองสรอง)
  • เมืองสอง (เมืองสรอง)
สถานที่ตั้ง เมืองสองโบราณตั้งอยู่ที่บ้านต้นผึ้ง ห่างจากที่ตั้งที่ว่าการอำเภอสองปัจจุบันไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือประมาณ ๓ กิโลเมตร อยู่บนที่ราบลุ่มแม่น้ำสองหรือแม่น้ำกาหลงทิศเหนือติดต่อทุ่งนาหมู่บ้านธาตุพระลอหมู่ ๑ ทิศใต้ติดต่อสวนหมู่บ้านต้นผึ้งหมู่ ๑ ทิศตะวันออกติดต่อสวนหมู่บ้านธาตุพระลอหมู่ ๑ ทิศตะวันตกติดต่อหมู่บ้านเหล่าเหนือหมู่ ๔

ประวัติความเป็นมา
เมืองสองเป็นเมืองที่ไม่มีหลักฐานว่าสร้างเมื่อใด ใครเป็นผู้สร้าง หลักฐานทางโบราณคดีที่พบในเขตกำแพงอยู่ในยุคก่อนประวัติศาสตร์ได้แก่ เสียมตุ่น และยุคประวัติศาสตร์ได้แก่ กล้องยาสูบดินเผา เศษภาชนะดินเผา นักโบราณคดีที่ศึกษาชุมชนโบราณนี้สรุปว่าอยู่ในสมัยอาณาจักรล้านนาและสุโขทัยลงมา นอกจากนี้พบว่ามีชื่อเมืองสองปรากฎในพงศาวดารเมืองน่านโดยกล่าวถึงพญาน่านได้ยกกองทัพมาตีเมืองเทิงและเมืองสองจนได้รับชัยชนะประมาณ พ.ศ. ๒๐๗๐ ส่วนพงศาวดารโยนกกล่าวถึงเมืองสองว่าเป็นทางผ่านของกองทัพเจ้าฟ้าเมืองนายและเจ้าฟ้าเมืองเชียงทองที่ยกมาตีเมืองต่างๆ ในอาณาจักรล้านนา ราว พ.ศ. ๒๐๙๓-๒๐๙๕

ลักษณะทั่วไป
ขอบเขตของเมืองสองโบราณปรากฎชัดเจน จากแนวคันดินที่ล้อมรอบชุมชน มีลักษณะเป็นวงรีคล้ายผังเมืองแพร่ แบ่งเขตเมืองออกเป็น ๒ ส่วน เห็นชัดเจนเรียก เวียงเหนือและเวียงใต้

หลักฐานที่พบ
มีเนินดินสูงประมาณ ๕ เมตร มีกำแพงเมืองเป็นคันดิน ๓ ชั้นล้อมรอบตัวเมือง มีความสูงลดหลั่นกันชั้นนอกสูงประมาณ ๓ เมตร ชั้นกลางสูงประมาณ ๔ เมตร และชั้นในสุดสูงประมาณ ๖ เมตร กำแพงมีฐานกว้างประมาณ ๑๐ เมตร ช่วงความห่างของกำแพงระหว่างชั้นในกับชั้นกลางประมาณ ๓ เมตร ชั้นกลางกับชั้นนอกประมาณ ๔ เมตร จากคำบอกเล่าของชาวบ้านผู้สูงอายุเล่าว่าเคยมีคูเมืองปรากฎอยู่แต่ถูกถมเพื่อใช้พื้นที่ทำการเกษตรและสร้างบ้านจนไม่เหลือให้เห็นในปัจจุบัน มีเจดีย์ก่อสร้างด้วยศิลาแลงที่ชาวบ้านเรียกว่าหินส้ม เรียกว่า ธาตุหินส้ม ซึ่งในปัจจุบันได้มีการบูรณะซ่อมแซมและตั้งชื่อใหม่ว่า ธาตุพระลอ

เส้นทางเข้าสู่เมืองสอง
จากตัวเมืองแพร่ไปตามทางหลวงหมายเลข ๑๐๑ แพร่-น่าน ก่อนถึงอำเภอร้องกวาง แยกซ้ายมือที่สี่แยกร้องกวางเข้าถนนหมายเลข ๑๐๓ แพร่-งาว ประมาณ ๑๘ กิโลเมตร เลี้ยวขวาเข้าไปอำเภอสองตามถนนในอำเภอสองที่บ้านกลาง ถึงทางแยกไปบ้านต้นผึ้งข้ามสะพานน้ำแม่สองไปบ้านต้นผึ้ง จนเข้าถึงเขตเมืองสอง