• เซ่นแม่ย่านาง
  • เซ่นแม่ย่านาง
ลักษณะความเชื่อ
เกิดจากการที่คนได้คิดทำเรือจากไม้ตะเคียน เช่น ตะเคียนทอง ตะเคียนหิน ตะเคียนหนู ตะเคียนหยวก ตะเคียนดง เป็นต้น เพราะไม้เหล่านี้มีความคงทนไม่ผุเปื่อยง่าย แต่คนเราเชื่อว่าไม้ตะเคียนทุกต้นจะมีนางไม้ คือนางตะเคียนสิงอยู่มีวิญญาณที่แกร่งกล้า จึงมีการตั้งศาลขอขมานางไม้ก่อนที่จะนำมาทำประโยชน์

ความสำคัญ

การเซ่นไหว้แม่ย่านางมีหลายครั้งด้วยกัน
๑. เซ่นไหว้เพื่อขอตัดไม้มาทำเรือ
๒. ก่อนลงมือต่อเรืออันเชิญแม่ย่านางขึ้นศาลเพียงตา
๓. หลังจากขึ้นหัวโขนเรือ (ส่วนหัวของเรือ) จะเชิญแม่ย่านางขึ้นประทับส่วนหัวเรือ
๔. ก่อนจะนำเรือลงน้ำเชิญแม่ย่าประจำเรือ
๕. เซ่นไหว้ทุกครั้งก่อนที่เรือจะออกจับปลา

พิธีกรรม

๑. ทำความสะอาดหัวเรือ
๒. นำด้ายสีแดงหรือผ้าสีแดงมาผูกที่หัวเรือ
๓. เอาผ้าสีโพกให้แม่ย่านาง คือ ผูกหัวเรือ
๔. นำแป้งหอมมาประพรม ปิดทอง
๕. เอาพวงมาลัยหรือดอกไม้มาเหน็บ มาคล้องตามความต้องการ
๖. นำของไหว้ที่เตรียมไว้ไปตั้งที่หัวเรือ
๗. จุดธูป ๙ ดอก บอกแม่ย่านางตามความต้องการของผู้เซ่น
๘. จุดกระดาษเงิน กระดาษทอง
๙. เมื่อเสร็จแล้วปล่อยทิ้งไว้สักครู่ จุดธูปเทียนเพื่อบอกแม่ย่านาง นำของเซ่นไหว้ไปแจกจ่ายรับประทาน
๑๐. จุดประทัด
๑๑. พรมน้ำมนต์เพื่อเป็นสิริมงคลต่อตนเองและผู้ร่วมทำพิธี
การเซ่นไหว้แม่ย่านางก่อนออกเรือหาปลานั้น จะเลือกเวลาไหว้ใดก็ได้ ตามความต้องการหรือความพร้อมของผู้ที่จะทำพิธี หรือจะเลือกไหว้ตามวันสำคัญต่างๆ อีกก็ได้