• สวนนกชัยนาท
  • สวนนกชัยนาท
  • สวนนกชัยนาท
  • สวนนกชัยนาท
สถานที่ตั้ง เขาพลอง ตำบลเขาท่าพระ อำเภอเมืองชัยนาท จังหวัดชัยนาท

ความเป็นมาของสวนนกชัยนาท
เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่ได้ริเริ่มขึ้นเมื่อต้นปี พ.ศ. ๒๕๒๖ ในสมัยที่นายกุศล ศานติธรรม ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดชัยนาท (พ.ศ. ๒๕๒๕-๒๕๒๗) ได้คาดหวังกันว่า หากมีการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวขึ้นแล้วก็จะสามารถเป็นที่จูงใจให้มีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้าสู่จังหวัดชัยนาท และสามารถทำความเจริญทางด้านเศรษฐกิจสู่ท้องถิ่นได้ระดับหนึ่ง โครงการก่อสร้างสวนนกชัยนาทจึงได้เริ่มขึ้นนับแต่นั้นเป็นต้นมา โดยกำหนดให้ก่อสร้างขึ้นในพื้นที่ ๕๐ ไร่ บริเวณที่ดินสาธารณประโยชน์ เชิงเขาพลองหมู่ที่ ๔ ตำบลเขาท่าพระ อำเภอเมืองขัยนาท จังหวัดชัยนาท ห่างจากตัวเมืองไปทางทิศตะวันออกประมาณ ๔ กิโลเมตร
เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๖ จังหวัดชัยนาท ได้จัดส่งข้าราชการสมาชิกสภาจังหวัด และนักธุรกิจภาคเอกชนในท้องถิ่น เดินทางไปศึกษาดูงานในกิจการสวนนกจูล่ง ณ ประเทศสิงคโปร์ โดยมีจุดประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลตลอดจนปัญหาอุปสรรค์ที่เกิดขึ้นในลักษณะต่าง ๆ เพื่อมาศึกษาเป็นข้อมูลเบื้องต้น ในอันที่จะนำมาพัฒนาสวนนกชัยนาท และเป็นการสร้างความมั่นใจให้กับเจ้าหน้าที่และผู้ที่เกี่ยวข้องทุกระดับ แต่เป็นที่น่าเสียดายที่การก่อสร้างสวนนกชัยนาทยังไม่คืบหน้าไปเท่าที่ควร นายกุศล ศานติธรรม ก็มาประสบปัญหาสุขภาพและเสียชีวิตเสียก่อน
ดร. ไพรัตน์ เตชะรินทร์ ได้มาดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดชัยนาทคนต่อมา (เมื่อ ๑ พฤษภาคม ๒๕๒๗) ได้ดำเนินงานสานต่อโครงการสวนนกชัยนาท โดยได้ระดมทรัพยากรทั้งภาคราชการและภาคเอกชน ร่วมมือกันอย่างเต็มกำลังความสามารถ ได้พัฒนาสวนนกด้านต่าง ๆ ท่ามกลางปัญหาอุปสรรคที่เกิดขึ้นอย่างมากมาย อาทิ สภาพบริเวณเขาพลองมีแต่บ่อลูกรัง และหินดานใต้พื้นดิน ซึ่งไม่แน่ชัดว่าจะสามารถทำการพัฒนาต่อไปได้หรือไม่ รวมทั้งเสียงคัดค้านกับเสียงสนับสนุนจากหลายฝ่ายที่ก้ำกึ่งกัน นอกจากนี้บริเวณดังกล่าวยังถูกประชาชนซึ่งส่วนใหญ่เป็นแรงงานรับจ้างที่มีรายได้ไม่แน่นอนจำนวน ๑๐๐ กว่าหลังคาเรือนบุกรุกอีกด้วย ดร.ไพรัตน์ เตชะรินทร์ ได้นำทีมพัฒนาสวนนกโดยสร้างกิจกรรมต่าง ๆ ให้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีการขยายพื้นที่ออกไปถึง ๒๖๐ ไร่เศษ ให้กว้างขวางออกไปตามความจำเป็นได้อย่างเหมาะสม เพื่อรองรับ
ความเจริญเติบโตที่เกิดขึ้นและมีการประชาสัมพันธ์อย่างทั่วถึง ทำให้จังหวัดชัยนาทมีชื่อเสียง โด่งดัง เป็นที่รู้จักแพร่หลายทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ หลั่งไหลกันเข้ามาเยี่ยมชมสวนนกชัยนาทเป็นจำนวนมาก
ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยนาท อีกหลายท่านต่อมาได้ดำเนินงานสานต่อ ในการที่จะพัฒนาสวนนกชัยนาทให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญ สร้างความประทับใจให้แก่ผู้มาเยือน โดยพัฒนาสิ่งที่มีอยู่เดิมและสร้างสิ่งใหม่ ๆ ให้เกิดขึ้นเพื่อความสมบูรณ์แบบ และให้สวนนกชัยนาทเป็นความภาคภูมิใจของพี่น้องประชาชนชาวชัยนาทอย่างแท้จริง

สิ่งที่ดึงดูดใจ
องค์ประกอบที่เป็นธรรมชาติ
เขาพลอง
นับเป็นองค์ประกอบที่มีสภาพธรรมชาติอย่างแท้จริง ได้อาศัยพื้นที่ป่าสงวนมาใช้ประโยชน์ ปรับปรุงและดัดแปลงความลาดชันให้มีสภาพเป็นหน้าผาที่สวยงาม อาศัยแมกไม้นานาพันธุ์ที่ขึ้นปกคลุมให้ร่มเงา ทอดตัวครอบคลุมพื้นที่เบื้องล่าง สายลมจากขุนเขาที่วูบผ่านได้สร้างความชุ่มชื่นให้เกิดขึ้นในสวนนกอย่างทั่วถึงทุกบริเวณ
สระน้ำ
ขณะนี้มีอยู่จำนวน ๔ สระ เป็นแหล่งเก็บน้ำไว้หล่อเลี้ยงทุกชีวิต โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อน มีการติดตั้งน้ำพุไว้ในสระน้ำให้ดูสวยงาม
สวนหย่อม
ได้อาศัยจากพื้นที่เดิม ซึ่งมีพื้นที่ราบและเป็นเนินดิน มีการตกแต่งประดับประดาด้วยไม้ดอกและไม้ประดับนานาพรรณ ช่วยเสริมให้เกิดภูมิทัศน์ที่มีสีสันสวยงามละลานตา
น้ำตก
แม้จะไม่ใช่น้ำตกธรรมชาติ แต่ได้เนรมิตขึ้นให้เหมือนของจริง สายน้ำที่ไหลเอื่อยลงมา ช่วยประดับประดาให้ทัศนียภาพของสวนนกสวยงามมากขึ้น
สวนผีเสื้อ
มีสีสันสวยงาม หลากหลายนานาพันธุ์จำนวนมาก จัดไว้อย่างเหมาะสม อยู่ภายในบริเวณกรงนกใหญ่ นอกจากจะสร้างบรรยากาศความสดชื่นสวยงามอย่างธรรมชาติแก่ผู้มาเที่ยวชมสวนนกชัยนาทแล้ว ยังเป็นแหล่งเผยแพร่ความรู้ในเรื่องของผีเสื้อ ซึ่งได้รวบรวมพันธุ์ต่าง ๆ ที่หาดูได้ยากไว้มากมาย
องค์ประกอบที่เป็นสิ่งก่อสร้าง
กรงนกยักษ์
สร้างขึ้นเพื่อรวบรวมนกนานาชนิด ให้มีสภาพอย่างธรรมชาติ เป็นตาข่ายครอบคลุมพื้นที่จากเขาพลองลงมาถึงที่ราบ เนื้อที่ประมาณ ๒๖ ไร่ สูง ๒๔ เมตร กว้าง ๑๘๐ เมตร ยาว ๒๔๐ เมตร นับเป็นสิ่งก่อสร้างที่สำคัญที่สุดของสวนนกชัยนาท และยังไม่ปรากฎว่าจะมีกรงนกที่มีขนาดและโครงสร้างที่ใหญ่โตขนาดนี้มาก่อนในทวีปเอเชีย
ปัจจุบันภายในกรงนกยักษ์แห่งนี้ ได้มีการปลุกสวนป่าขึ้นเพื่อให้เป็นที่อาศัยของนักที่นำไปปล่อยให้อยู่อย่างอิสระ มีสระน้ำธรรมชาติ มีน้ำตก ๒ แห่ง ร่มเงาแมกไม้ก็ยังช่วยสร้างความร่มรื่นแก่นักท่องเที่ยวที่เข้าไปสัมผัสกับบรรยากาศทางธรรมชาติที่ได้เนรมิตขึ้น นอกจากกรงนกขนาดใหญ่แล้วยังมีกรงนกขนาดกลาง ขนาดเล็กอีกมากมาย เพียงพอที่จะรองรับนกนานาชนิดที่มีปริมาณเพิ่มขึ้น และเพื่อเป็นการแบ่งแยกนกที่อยู่ด้วยกันไม่ได้ เช่น นกเหยี่ยว นกตะกราม นกกลางคืน เป็นต้น
สะพานแขวน
เป็นส่วนประกอบหนึ่งที่สร้างขึ้นภายในกรงนกขนาดใหญ่ เพื่อเปิดโอกาสให้ได้สัมผัสบรรยากาศทางธรรมชาติในบริเวณกรงนกใหญ่อย่างแท้จริง ขนาดของสะพานแขวนยาว ๘๐ เมตร ความสูงจากพื้นดินถึงตัวสะพาน ๑๒ เมตร
สถานแสดงพันธุ์ปลา
เป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ปลาน้ำจืด ในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา สร้างขึ้นเพื่อให้เป็นแหล่งศึกษาหาความรู้ สำหรับผู้มาท่องเที่ยว มีพันธุ์ปลามากมายหลายชนิด ภายในอาคารสถานแสดงพันธุ์ปลาได้ตกแต่งและติดตั้งเครื่องปรับอากาศ เพื่อให้นักท่องเที่ยวมีความเพลิดเพลินสะดวกสบาย
รถไฟเล็ก
เป็นบริการพิเศษที่ชวนให้ชมบริเวณสวนนกได้ทั่วถึงยิ่งขึ้น เนื่องจากสวนนกชัยนาทมีบริเวณกว้างถึง ๒๖๐ ไร่ เด็ก ๆ ที่มาเที่ยวคงจะเพลิดเพลินพอใจไม่น้อย
ศาลาเกาะกลางน้ำ
เป็นที่พักผ่อนของนักท่องเที่ยว ในขณะเดียวกันก็ใช้เป็นสถานที่จัดประชุมคณะกรรมการสวนนกอีกด้วย
ร้านจำหน่ายสินค้าของที่ระลึก
จัดไว้สำหรับนักท่องเที่ยว มีสินค้าพื้นบ้านพื้นเมือง ซึ่งเป็นฝีมือของชาวบ้านอำเภอต่าง ๆ เหมาะเป็นของฝากที่ระลึก จำหน่ายทั้งปลีกและส่ง ในราคาย่อมเยา เป็นการส่งเสริมอาชีพและรายได้ให้กับประชาชนในท้องถิ่น
วังมัจฉา
ภายในสระน้ำใหญ่มีพันธุ์ปลาอาศัยอยู่มากมาย นักท่องเที่ยวสามารถให้อาหารปลาได้ สร้างความสนุกสนานเพลิดเพลินและได้กุศลอีกด้วย
สวนสนุกสำหรับเด็ก
จัดไว้ในที่ร่ม มีอุปกรณ์การเล่นสำหรับเด็กมากมาย เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจที่เด็ก ๆ ชอบและมีความปลอดภัย
งานอาคารสำนัก
เป็นประตูทางเข้าก่อนที่จะเดินทางไปชมส่วนต่าง ๆ ของสวนนก ใช้ประโยชน์สำหรับเป็นที่ทำงานของเจ้าหน้าที่สวนนก จำหน่ายบัตรผ่านประตู มีร้านจำหน่วยผลิตภัณฑ์พื้นเมือง สิ่งของที่ระลึก จำหน่วยอาหาร เครื่องดื่มบริการแก่นักท่องเที่ยว
รูปปั้นนกตะกราม
เป็นรูปปูนปั้นขนาดสูง ๖ เมตร กว้าง ๑.๒๐ เมตร ยาว ๕ เมตร เป็นรูปปั้นที่สวยงาม ยืนเด่นเป็นสง่า สร้างขึ้นโดยฝีมือของคณะอาจารย์ และนักศึกษาวิทยาลัยเทคนิคลพบุรี ร่วมกับวิทยาลัยเทคนิคชัยนาท มอบให้สวนนกชัยนาท นักท่องเที่ยวนิยมถ่ายรูปที่นกตะกรามนี้กันมาก
สวนนกชัยนาท มีกรงนกขนาดใหญ่ที่สุดในเอเชีย เป็นตาข่ายครอบคลุมพื้นที่จากเขาพลองลงมาถึงที่ราบประมาณ ๒๖ ไร่ ภายในกรงนกใหญ่มีสวนหย่อม น้ำตก สระน้ำ สะพานแขวน มีนกนานาชนิดอยู่ตามธรรมชาติ มีสวนผีเสื้อสวยงามในกรงใหญ่ ภายในบริเวณสวนนกมีเนื้อที่ประมาณ ๒๖๐ ไร่เศษ มีสวนงู สวนกระต่าย ศาลากลางน้ำ สระว่ายน้ำ สถานแสดงพันธุ์ปลา และหุ่นฟางนกขนาดใหญ่มากมาย

สิ่งอำนวยความสะดวกในสวนนก
๑. รถไฟ นำชมสถานที่ภายในสวนนก
๒. ร้านจำหน่ายของที่ระลึก

เส้นทางเข้าสู่สวนนกชัยนาท
จากจังหวัดชัยนาทไปทางทิศตะวันออกตามเส้นทางหลวงที่ ๑ (ถนนพหลโยธิน ไปอำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์) ประมาณ ๔ กิโลเมตร